දැන් මට නිර්මාල්ද සොයිසා මා පිළිබඳව පළකර තිබෙන අවසාන නිරීක්ෂණ පිළිබඳව මගේ මතය ඉදිරිපත් කළ හැකිය. මාගේ දේශපාලන හැසිරීම කෙරෙහි මා දේශපාලන වශයෙන් දරන අදහස් බලපායි. ශ්රී ලංකාවේ පවත්නා විධායක ජනාධිපති ක්රමය හා ඒ සඳහා කෙරෙන බල තරගය පිළිබඳව මට මගේම වන විග්රහයක් ඇත්තේය. ආණ්ඩුක්රම විෂයෙහි විශිෂ්ට විශ්ලේෂකයන් දෙදෙනකු ලෙස සැලකිය හැකි ආචාර්ය එන්.එම්. පෙරේරා හා ආචාර්ය කොල්වින් ආර්. ද සිල්වා ද, ජේ.ආර්. ජයවර්ධන ඇති කළ මෙම විධායක ජනාධිපති ක්රමය විශ්ලේෂණය කර ඇතත් ඔවුන්ගේ විශ්ලේෂණය ව්යවස්ථා කෙටුම්පතට සීමාවූ විශ්ලේෂණයක් වේය යන්න මගේ විශ්වාසයයි. මගේ විශ්ලේෂණය ඊට අතිරේකව එම දේශපාලන ක්රමයේ භාවිත අත්දැකීම්ද සැලකිල්ලට ගනිමින් කරන විශ්ලේෂණයක් බව කිව යුතුය. ඒ පිළිබඳව මාගේ අදහස් මා විසින් ලියා ඇති විවිධ පොත්පත් හා ලිපි ලේඛනවලට ඇතුළත්ව ඇතත්, ඒ පිළිබඳව මගේ විග්රහයේ සාරය ඇතුළත් සම්පිණ්ඩනයක් ඉදිරිපත් කිරීම මෙම විවාදය තේරුම් ගැනීමට සේම දේශපාලන ක්රමයේ වර්තමානයේ ඇතිවී තිබෙන ආරාවුල් තේරුම් ගැනීමටද ප්රයෝජනවත් වනු ඇතැ”යි සලකා එසේ කරමි.
ජයගතයුතු ලොකුම අභියෝගය
ශ්රී ලංකාවේ ඉදිරි ගමනට තිබෙන ලොකුම විලංගුව ලෙස මා දකින්නේ අපේ රටේ පවතින විශේෂිත දේශපාලන ක්රමයයි. එය ගොඩනගා හෝ ගොඩ නැගී තිබෙන්නේ බලයට පත්වන පාලක පක්ෂයකට රට පාලනය කිරීමේ බලයට අතිරේකව රටේ පොදු සම්පත් කොල්ලකෑමේ බලයද ලැබෙන ආකාරයටය. මෙම දේශපාලන ක්රමය නිර්මාණය කළ ජනාධිපති ජේ.ආර්. ජයවර්ධනගේ පරමාදර්ශී වීරයා වූයේ නැපෝලියන්ය. රටවල් අල්ලා ගැනීමේ හැකියාවේදී නැපෝලියන් පෙන්නුම් කළ සාර්ථකභාවය කෙරෙහි යුද්ධ විෂයෙහි ඔහුට තිබූ තාක්ෂණික දක්ෂතාවට අතිරේකව සිය හමුදාවට අල්ලා ගන්නා නගරවල තිබෙන වස්තුව කොල්ලකෑමට ලබාදී තිබූ අයිතිය ද වැදගත්ම සාධකයක් ලෙස බලපෑවේය. නැපෝලියන්ගේ කුලී හමුදාවල සිටි සොල්දාදුවන් උත්තේජනය කළ ලොකුම සාධකය ලෙස ක්රියා කළේ එයයි. ජේ.ආර්. ජයවර්ධන සිය දේශපාලන ක්රමය සකස් කර ඇත්තේද ඊට සමාන ආකාරයකටය. එනම් ජයග්රාහී පාලක පක්ෂයට රට පාලනය කිරීමේ බලයට ද අතිරේකව රටේ වස්තුව අත්පත් කරගැනීමේ අයිතියද ලැබෙන ආකාරයටය.
මෙම දේශපාලන ක්රමයේ ගාමක බලය ලෙස ක්රියාකරන්නේ එම සාධකයයි. ඒ අනුව රටේ දේශපාලන බලය සඳහා කෙරෙන තරගය පොදු වස්තුව කොල්ලකෑමේ අයිතිය සඳහා කෙරෙන වියරු පොරයක් බවට හැරී තිබේ. බලය සඳහා තරග කරන කණ්ඩායම්වලට ප්රධාන නායකයෝද, දෙවන පෙළ නායකයෝද, විවිධ ප්රභේද අනුව වර්ග කළහැකි පාක්ෂිකයෝ හා ආධාරකරුවෝ ද සිටින්නෝය. බල තරගයේ රීති සකස් කර තිබෙන්නේ තරගකරුවන් ඒ සඳහා අතිවිශාල වියදමක් දැරිය යුතු ආකාරයටය. ඒ සඳහා අවශ්ය විශාල වියදම දරන්නට සූදානම් විශේෂ ව්යාපාරික ප්රජාවක් ද ගොඩනැගී තිබෙන අතර ඔවුන් ඒ සඳහා දරන අතිවිශාල වියදම ගිනි පොලියක් සමග පොදු සම්පත්වලින් ඔවුන්ට ආපසු ගෙවන ක්රමයක්ද ස්ථාපිත වී තිබේ. බලයට පත්වන කණ්ඩායමේ පාක්ෂිකයන් හෝ ආධාරකරුවන් සාමාන්ය පුරවැසියන්ට වඩා වෙනස්ය. ඔවුන් විශේෂ වරප්රසාද ලබන පිරිසක් වන අතර ඔවුන්ගේ දරුවන් පාසල්වලට ඇතුළත් කරගැනීමේදී, සහනාධාර ලබාදීමේදී හා රැකීරක්ෂාවලදී වැඩි ප්රමුඛතාවක් ඔවුන්ට ලැබෙන්නේය.
මීට වෙනස්ව විරුද්ධ පක්ෂවල අනුගාමිකයන් පළිගැනීමට ලක්වන අතර, බලයේ සිටින පාලක පක්ෂයට සම්බන්ධ ආධාරකරුවන්ට විශේෂ වරප්රසාද ලබාදෙන පිළිවෙත හා විරුද්ධ පක්ෂවල ආධාරකරුවන් පළිගැනීමට ලක් කෙරෙන පිළිවෙත ප්රතිපක්ෂ කණ්ඩායම් අතර අන්යොන්ය වෛරයක් ඇති කිරීමට හේතුවී තිබේ. සිය කණ්ඩායම බලයෙන් පිටස්තරව සිටියදී පීඩිත තත්ත්වයකට පත්වන විරුද්ධ පක්ෂ ආධාරකරුවන් කවදා හෝ නැවත ඔවුන්ගේ පක්ෂය බලයට පත්වූ විට වරප්රසාදලාභී තත්ත්වයක් හිමිකර ගන්නා අතර එතෙක් ආණ්ඩු පක්ෂයේ ආධාරකරුවන් වශයෙන් වරප්රසාදලාභී තත්ත්වයක සිටින්නෝ එතැන් සිට ආණ්ඩු පක්ෂයේ පළිගැනීම්වලට ගොදුරු වන පීඩිත පිරිසක් බවට පත්වෙති.
දූෂිත හා අකාර්යක්ෂමතා
මෙම දේශපාලන ක්රමය තුළ පොලීසියද, ආදායම් බදු දෙපාර්තමේන්තුව, රේගුව, අල්ලස් හෝ දූෂණ විමර්ශන කොමිසම, අධිකරණය වැනි නීතිය ක්රියාත්මක කරන හෝ නීතිය පසිඳලන ආයතන ක්රියාකරන්නේද පාලක පක්ෂයේ නායකයන්ට පමණක් නොව අනුගාමිකයන්ට ද ආරක්ෂාව හා රැකවරණය ලබාදෙන ආකාරයටය. ඒ අනුව මෙම දේශපාලන ක්රමය තුළ පාලකයා පමණක් නොව පාලක පක්ෂයේ අනුගාමිකයන් සිටින්නේද නීතියට ඉහළිනි. මෙම දේශපාලන ක්රමය තුළ ආණ්ඩු මාරුවක් සඳහා දීර්ඝ කාලයක් ගතවේ. ඒ සඳහා දශක දෙකකට ආසන්න කාලයක් හෝ ඊට වැඩි කාලයක් ගතවිය හැකිය. පාලක පක්ෂවලට ලැබී තිබෙන මෙම දීර්ඝකාලීන පැවැත්ම රාජ්ය නිලධරතන්ත්රය පාලක පක්ෂය සමග කල්ලි ගැසී ක්රියාකරන තත්ත්වයක් ඇති කිරීමටත්, විරුද්ධ පක්ෂවලට අල්ලාගෙන සිටීමට තිබෙන හැකියාව සීමා කොට ඔවුන්ගේ ව්යාපාර බෙලහීන කිරීමටත්, අතරමැදි කාලයේ පැවැත්වෙන විවිධ මැතිවරණවලින් බලයේ සිටින පාලක පක්ෂයට පහසුවෙන් ජයගත හැකි තත්ත්වයක් ඇති කිරීමටත් හේතුවී තිබේ.
සිරිතක් වශයෙන් අලුතෙන් බලයට පත්වන හැම පාලක පක්ෂයක්ම රජයේ සේවයේ සිටින විරුද්ධ පාක්ෂිකයන් තොග වශයෙන් සේවයෙන් පලවා හරින ප්රතිපත්තියක් අනුගමනය කරයි. ඒ මගින් ඇතිවන පුරප්පාඩු සිය ආධාරකරුවන්ගෙන් පුරවන ප්රතිපත්තියක් ද ක්රියාත්මක වේ. බලයෙන් පිටස්තරව සිටියදී පළිගැනීමට ලක්වූ ආධාරකරුවන්ට මුදලින් වන්දි ගෙවන ක්රමයක් ද ක්රියාත්මක වේ. රජයේ සේවයේ ඇතිවන පුරප්පාඩු පිරවීමේදී සැලකිල්ලට ගැනෙන්නේ ද සුදුසුකම් නොව දේශපාලන පක්ෂපාතීත්වයයි. එම තත්ත්වය සමස්ත රාජ්ය සේවයේ ස්වාධීනත්වය, කාර්යක්ෂමතාව හා ඵලදායීතාව හීන කිරීමට හේතුවී තිබේ. මෙම දේශපාලන ක්රමය තුළ රජයට ලැබිය යුතු ආදායම්වලින් වැඩි කොටසක් ගලායන්නේ මහා භාණ්ඩාගාරයට නොව, පාලක පක්ෂයට සම්බන්ධ දේශපාලකයන්ගේ හා ඔවුන්ගේ ගජමිතුරන්ගේ සාක්කුවලටය. ඒ තත්ත්වය රජයට ලැබෙන ආදායම් හීන කිරීමටත්, රජයේ ණයගැතිභාවය උග්ර කිරීමටත්, අධ්යාපනය, සෞඛ්යය හා වෙනත් පොදු පහසුකම් සඳහා කරන ආයෝජන හීන කොට එම සේවාවල ක්රියාකාරීත්වය බෙලහීන කිරීමටත් හේතුවී තිබේ.
රටේ සාමාන්ය මහජනතාව පමණක් නොව, රටේ සිටින උගතුන් හා බුද්ධිමතුන් පවා එක් ආකාරයකින් හෝ තවත් ආකාරයකින් මෙම බල පොරයේ පංගුකාරයන් පිරිසක් බවට පත්ව සිටින තත්ත්වයක් තුළ මෙම දේශපාලන ක්රමයේ ඇති කොල්ලකාරී, විනාශකාරී හා පරපීඩාකාරී ස්වරූපය හොඳින් තේරුම් ගැනීමට අසමත්ව තිබේ.
වෙනසක් මගින් ලැබිය හැකි ප්රතිලාභ
මෙම ක්රමය වෙනස් කිරීමෙන් පමණක්, එනම් පාලක පක්ෂයට පොදු වස්තුව කොල්ලකෑමට තිබෙන අයිතිය හා නීතියට ඉහළින් සිටීමට ලැබී තිබෙන අයිතියද අහෝසි කරන හා මූලික මිනිස් අයිතිවාසිකම් සුරකින දේශපාලන ක්රමයක් ඇතිකර ගැනීමෙන් පමණක් රටට වේගවත් ඉදිරි ගමනක් අත්පත් කරගත හැකිය. මගේ තක්සේරුව අනුව ඒ මගින් රජයේ ආදායම පස්ගුණයකින් පමණ වර්ධනය කරගත හැකිය. අවුලෙන් අවුලට යමින් තිබෙන පාසල් ක්රමය, විශ්වවිද්යාල ක්රමය ඇතුළත් අධ්යාපනය ද, සෞඛ්ය සේවයද, මහාමාර්ග හා පොදු මගී ප්රවාහන සේවය, විදුලිබලය හා ජල පහසුකම්වලද කැපී පෙනෙන ප්රගතියක් ඇති කරගැනීමට හැකිවනු ඇති අතර පහසුවෙන් ලිහාගැනීමට බැරි ප්රශ්නයක් බවට පත්ව තිබෙන රජයේ සේවකයන්ගේ වැටුප් ආරාවුලද විසඳා ගනිමින් නීතිගරුක, විනයගරුක, කාර්යක්ෂම හා ඵලදායී රාජ්ය සේවයක් ඇතිකර ගැනීමේ හැකියාව සමග නීතියේ පාලනය රජකරන දේශපාලන ක්රමයක් ඇතිකර ගැනීමේ හැකියාව ලැබෙනු ඇත්තේය.
මාගේ ආස්ථානය
දේශපාලන ක්රමයෙන් එල්ල වී තිබෙන අභියෝගය ජයගැනීමට, එනම් තිබෙන දේශපාලන ක්රමය අහෝසි කොට වඩා යහපත් හා දේශපාලන ක්රමයක් ඇතිකර ගැනීමේ අරමුණ දිනාගැනීම සඳහා තෝරාගත හැකි මාර්ග දෙකක් පවතී. එක ප්රචණ්ඩ විප්ලවයක් මගින් ඒ අරමුණ ජයගත හැකිය. දෙක ආණ්ඩු පක්ෂය හා විරුද්ධ පක්ෂය අතරත්, මහජනයා අතරත් ඇති කරගන්නා පොදු එකඟතාවකින් ඒ අරමුණ ජයගත හැකිය. මම දේශපාලන ක්රමයේ වෙනසක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින පුද්ගලයකු වුවද ප්රචණ්ඩ විප්ලවයක් මගින් ඒ අරමුණ ජයගත යුතුයැ”යි විශ්වාස නොකරමි. එය තෝරාගැනීමට තිබෙන ක්රම දෙක අතරින් තිබෙන පහසුම ක්රමය වුවත් එය විනාශකාරීය. දුෂ්කර වුවත් මාගේ තෝරාගැනීම වන්නේ දෙවැනි මාර්ගයයි. බලයේ සිටින එක් පක්ෂයක් පරාජය කොට තවත් පක්ෂයක් බලයට පත්කිරීමෙන් හෝ බලයේ සිටින දේශපාලන පක්ෂයකට තුනෙන් දෙකක බලයක් ලබාදීමෙන් දේශපාලන ක්රමයේ වෙනසක් දිනාගැනීමට හැකිවනු ඇතැ”යි මම විශ්වාස නොකරමි.
බලයේ සිටින පක්ෂයක් පරාජය කොට දේශපාලන ක්රමයේ වෙනසක් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින පක්ෂයක් බලයට පත්කිරීමෙන් දේශපාලන ක්රමයේ වෙනසක් දිනාගත හැකිවනු ඇතැ”යි මා විශ්වාස කළ යුගයක්ද තිබුණි. එහෙත් අද මා දරන අදහස් ඊට වෙනස්ය.
සුරංගනා කථා
ඇති කරන්නට යන වෙනස්කම් ගැන විවිධ සුරංගනා කතා කථා කළ හැකිය. එහෙත් අවුලට මුල්වී ඇති ප්රධානම සාධක දෙක ලෙස සැලකිය හැක්කේ බලයට පත්වන පාලක පක්ෂයට සිත්සේ පොදු වස්තුව කොල්ලකෑමට ලැබී තිබෙන අයිතිය හා නීතියට ඉහළින් සිටීමට පාලකයාට පමණක් නොව, පාලක පක්ෂයට ද ලැබී තිබෙන අයිතියයි. ආණ්ඩු ක්රමයේ ඇති කරන්නට යන වෙනස්කම් තුළ ඒ වැරදි දෙක නිවැරදි කරන්නට යන්නේ කවර ආකාරයකටද යන්න වෙනස්කම් ගැන කතා කරන පක්ෂ රටට පැහැදිලි කළ යුතුය. වෙනස්කම් ගැන කතා කරන කිසිම පක්ෂයක් අනම් මනම් කතා කරනවා මිස, එම මූලික කාරණා ගැන කතා නොකරන බව ද කිව යුතුය. දේශපාලන ක්රමයේ යහපත් වෙනසක් ඇති කරන තෙක් විටින් විට ආණ්ඩු වෙනස් කරන දේශපාලනය අර්ථවිරහිත වේය යන්න මගේ විශ්වාසයයි. මෙම දේශපාලන ක්රමය තුළ විටින් විට බලයට පත්වන පාලකයන්ගේ පාලනය ශෛලියේ වෙනස්කම් තිබිය හැකි වුවත් හරය බොහෝදුරට එක සමානය.
බලයට පත්වන පාලකයන් සමග බලවත් ලෙස රණ්ඩු කරන දේශපාලනය ද අර්ථවිරහිතය යන්න මගේ විශ්වාසයයි. එම භූමිකාවද මම රඟපා ඇත්තෙමි. ඒ භූමිකාව දේශපාලන අරගල දෙස පැත්තකට වී බලා සිටින ජනතාවගේ තාවකාලික ආස්වාදයට හෝ තෘප්තියට හේතුවන්නට ඇතත් එවැනි අරගලවලින් සමාජයට අලුතෙන් ලැබුණු දෙයක් නැත. ඉතා දුෂ්කර වියහැකි වුවත් පවතින බල දේශපාලන පොරය තුළ පැත්තක් නොගෙන දේශපාලන ක්රමයේ වෙනසක් ඇතිකර ගැනීමේ අවශ්යතාව දේශපාලකයන්ට සේ ම මහජනතාවට ද ඒත්තු ගන්වන ප්රතිපත්තියක් සමාජය කෙරෙහි වඩා ඵලදායී බලපෑමක් ඇති කරන බව මගේ විශ්වාසය වේ. මගේ වර්තමාන භූමිකාව පැරණි භූමිකාව තරම් බලා සිටින්නන්ට ආස්වාදජනක නොවිය හැකි වුවත් වර්තමානයේ ලබන වාසි සලකා පාලක පක්ෂයට කඩේ යන ජනමාධ්යවේදියකු හෝ අනාගතයේ ලැබෙන වාසි සලකා විරුද්ධ පක්ෂයට කඩේ යන ජනමාධ්යවේදියකු සමාජ දේශපාලනය කෙරෙහි ඇති කරන බලපෑමට වැඩි ඵලදායී බලපෑමක් කිරීමට ඒ මගින් මා සමත් වී ඇතැ”යි ද මම විශ්වාස කරමි.
පසුගිය ජනාධිපතිවරණයේදී තරගයේ සිටි ප්රධාන තරගකරුවන් දෙදෙනාගෙන්ම වෙන් වෙන්ව මා අසන ලද මූලික ප්රශ්නයක් තුළ මාගේ වර්තමාන ස්ථාවරය හොඳින් අන්තර්ගතවී තිබුණේයැ”යි සිතමි. මා රනිල් වික්රමසිංහ මහතාගෙන් එම මූලික ප්රශ්නය අසන විට මා ළඟ තවත් මිතුරකු ද සිටි අතර මහින්ද රාජපක්ෂ මහතාගෙන් එම ප්රශ්නය අසන විට මා හැර වෙනත් කිසිවෙක් මා ළඟ නොසිටියේය. ඔබ ජය ලබා ඔබේ ප්රතිපක්ෂ අපේක්ෂකයා පරාජය වුවහොත් ඡන්ද පිටියේ සිදුවන උද්වේගකර වාද විවාද නොසලකා රටට අවශ්ය දේශපාලන වෙනස්කම් ඇති කිරීම සඳහා ප්රතිවාදී නායකයා සමග අන්යොන්ය සහයෝගයෙන් වැඩකරන තත්ත්වයකට යන්නේද යන්න මා එම නායකයන් දෙදෙනා වෙත ඉදිරිපත් කරන ලද මූලික ප්රශ්නය විය. නායකයන් දෙපළම ඊට දෙන ලද පිළිතුරු මාගේ විශ්වාසයට හේතු නොවූ බවද කිව යුතුය.
මගේ විවේචන
පවතින දේශපාලන ක්රමයට එරෙහිව මා කරන ප්රශ්න කිරීම හා විවේචනය දේශපාලනය ගැන උනන්දුවක් ඇති මහජනයා කෙරෙහි සේ ම අඩු වැඩි වශයෙන් දේශපාලන පක්ෂ කෙරෙහි ද බලපා තිබේ. ජේ.ආර්. ජයවර්ධන ඇති කළ විධායක ජනාධිපති ක්රමය කෙරෙහි එජාපයට ඇති පක්ෂපාතීභාවය හා නැවත එම විධායක ජනාධිපති ක්රමයම එජාපය බෙලහීන කිරීමට හේතුවී තිබෙන ආකාරය පිළිබඳව මා කරන ලද විවේචනය එජාපය කෙරෙහි බලපෑවේය. දැන් එජාප කියන්නේද පවතින විධායක ජනාධිපති ක්රමය අහෝසි කරනවාට තමන් කැමති බවය. ජවි පෙරමුණද විධායක ජනාධිපති ක්රමයට එරෙහිව කරන කෑගැසීම අත්හැර දමා තිබූ අතර දැන් නැවත ඊට එරෙහිව කෑගසන තැනකට තල්ලු වී සිටින බව පෙනේ. සර්වපාක්ෂික සමුළුව ද විධායක ජනාධිපති ක්රමය අහෝසි කොට ද්වි මණ්ඩල ව්යවස්ථාදායකයක් සහිත පාර්ලිමේන්තු ආණ්ඩු ක්රමයකට මාරුවීමේ අවශ්යතාව නිර්දේශ කර තිබේ.
පොදුවේ දේශපාලන පක්ෂවල දක්නට ලැබෙන මෙම නැඹුරුව යහපත් වුවත්, ප්රශ්නයේ බරපතළකමට ගැළපෙන තරමට බැ?රුම්ව කරුණු සලකා බලන තැනකට තවමත් මේ පක්ෂ යොමුවී සිටින බවක් පෙනෙන්නට නැත. තවමත් මෙම ප්රශ්නය හැම පක්ෂයකටම ප්රතිපක්ෂය පරාජය කිරීම සඳහා යොදාගැනීමට අපේක්ෂා කරන එක්තරා දේශපාලන තුරුම්පුවක් පමණය. තමන් බලයට පත්වී දින 180ක් තුළ විධායක ජනාධිපති ක්රමය අහෝසි කරන බවට එජාප පොරොන්දු වන විට ඉන් අනියම් ලෙස රටට කියන්නේ විධායක ජනාධිපති ක්රමය අහෝසි කිරීමට එනම් මහින්ද රාජපක්ෂ පාලනය පරාජය කිරීම අත්යවශ්ය බව නොවේද? අනෙක් අතට අපේක්ෂා කරන දේශපාලන වෙනස්කම් ඇති කිරීම සඳහා තමන්ට තුනෙන් දෙකේ බලයක් අවශ්ය බව පොදු පෙරමුණ කියන විට විරුද්ධ පක්ෂ ව්යාපාර බෙලහීන තත්ත්වයක සිටියදීත් ඒවා තවදුරටත් දුර්වල වී ඒකපාක්ෂික බලයක් සඳහා තිබෙන කැමැත්ත පෙන්නුම් කරන බව කිවයුතුය.
ඇති කරන දේශපාලන ප්රතිසංස්කරණවලට එක් වැදගත් අරමුණක් වියයුත්තේ විකෘති තත්ත්වයකට පත්ව ඇති ආණ්ඩු පක්ෂය හා විරුද්ධ පක්ෂය අතර තිබිය යුතු, පරස්පර සම්බන්ධය නැවත යථා තත්ත්වයකට ගෙනඒමය. අද මෙම දෙපක්ෂය අතර ඇත්තේ එකිනෙකා කෙරෙහි වෛරයෙන් බලන ආකල්පයකි. මෙම දේශපාලන ක්රමය තුළ ආණ්ඩු පක්ෂය හැමවිටම විරුද්ධ පක්ෂ ව්යාපාරය උපරිම ලෙස පීඩාවට පත් කරන අතර, විරුද්ධ පක්ෂ ව්යාපාරය හොඳින් හෝ නරකින් බලයේ සිටින ආණ්ඩුව පරාජයට පත්කිරීම සිය යුතුකම හා වගකීම ලෙස සලකයි. මෙම තත්ත්වය වෙනස්විය යුතුවා පමණක් නොව, දේශපාලන ක්රමයේ ඇති කරන ඕනෑම වෙනසක් සඳහා මෙම බලතරගයේ සිටින සියලු දේශපාලන පක්ෂ අන්යොන්ය අවබෝධයෙන් ක්රියාකරන තැනකට ඒමද අත්යවශ්ය වේ. දේශපාලන ක්රමයේ වෙනසක් සඳහා දේශපාලන පක්ෂ අතර ඇතිවී තිබෙන නැඹුරුව ශක්තිමත් කොට ඔවුන් ඒ සඳහා වඩා බැ?රුම්ව ක්රියාකරන තැනකට ගැනීමට හැකිවනු ඇත්තේ ඒ සඳහා අවශ්ය කරන පීඩනය දැනුවත් මහජනයා වෙතින්ද එල්ල වේ නම් පමණය.
විශේෂයෙන්ම ජනමාධ්යවලට ඒ සඳහා කළහැකි විශාල වැඩ කොටසක් ඇතත්, ජනමාධ්ය තවදුරටත් බලයේ සිටින ආණ්ඩුවට පක්ෂව හෝ විරුද්ධව ක්රියාකරන රාමුවක හිරවී සිටින බව පෙනේ.
මහින්ද රාජපක්ෂ ගැන
දැන් මට ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ පිළිබඳව මා දරන අදහස් පැහැදිලි කරන තැනකට යා හැකිය. මහින්ද රාජපක්ෂ පාලනය තුළද මේ දේශපාලන ක්රමය තුළ මීට පෙර බලයට පැමිණි වෙනත් හැම පාලකයකුගේම පාලනයන් තුළ දකින්නට ලැබුණු පොදු වැරදි (දූෂණය, භීෂණය වැනි) අඩු වැඩි වශයෙන් දකින්නට ලැබේයැ”යි කිව හැකිය. මහින්ද රාජපක්ෂ පාලනයේ කොතරම් වැරදි සිදුවුවද ඒ වැරදිවලට එරෙහිව රණ්ඩු කරන තැනකට මා යායුතු නැතැ”යි මම විශ්වාස කරමි. මා මීට පෙර බලයේ සිටින ආණ්ඩු සමග රණ්ඩු කර ඇත්තෙමි. එහෙත් ඒ නිසා සමාජයට හිමිවූ විශේෂ යහපතක් නැත. මෙම දේශපාලන ක්රමය තිබෙන තෙක් ආණ්ඩු වෙනස් කිරීමෙන් මානසික තෘප්තියක් මිස රටට හෝ සමාජයට සිදුවන විශේෂ යහපතක් ඇතැ”යි මම විශ්වාස නොකරමි. ඒ නිසා ආණ්ඩු වෙනස් කරන දේශපාලනයකට වඩා වර්තමානයේ මා උනන්දුවක් දක්වන්නේ දේශපාලන ක්රමයේ වෙනසක් ඇති කරන දේශපාලනයකටය.
බලයේ සිටින ආණ්ඩුව සමග රණ්ඩු කරන්නට ගිය විට ක්රමයේ වෙනසක් සඳහා ක්රියාකරනවා වෙනුවට ආණ්ඩු වෙනසක් සඳහා ක්රියාකරන තැනකට තල්ලුවන්නට සිදුවේ. නැවත එම විසම චක්රයේ සිරකරුවකු වීමට මා කැමති නැත. දේශපාලන ක්රමයේ ඇති කර තිබෙන සීමා මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයා කෙරෙහි ද බලපා ඇතත්, ඒ සියලු සීමාසහිතකම් තිබියදීත් ඔහුට වෙනත් ජනාධිපතිවරුන්ට නොලැබෙන ඓතිහාසික වැදගත්කමක් ලැබෙන බවද කිව යුතුය. ආයුධ සන්නද්ධ බෙදුම්වාදී ව්යාපාරයක අඛණ්ඩ පැවැත්ම හා රටේ භූමියෙන් සැලකිය යුතු කොටසක් එම බෙදුම්වාදී ව්යාපාරය විසින් පාලනය කරන තත්ත්වයක තිබීම ශ්රී ලංකා රාජ්යය මුහුණ දී තිබුණු අතිවිශාල අර්බුදයක් විය. ශ්රී ලංකාව අසමත් රාජ්යයක් ලෙස සැලකීම කෙරෙහි එය ලොකුම සාධකයක් ලෙස බලපෑ අතර, එය දේශපාලන ක්රමයේ වෙනසක් ඇති කිරීම වළකන ලොකුම සාධකය ලෙස ද ක්රියා කළේය.
ඉතාමත් බලවත් තත්ත්වයක සිටි එම බෙදුම්වාදී ව්යාපාරයේ පැවැත්ම අහෝසි කරන අතර ඔවුන්ගේ පාලනය යටතේ පැවති භූමිය නිදහස් කරගනිමින් රාජ්යයේ භෞමික අඛණ්ඩතාව ආරක්ෂා කරගත් පාලකයා වීමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ මහින්ද රාජපක්ෂටය. ඒ සඳහා අවශ්ය කරන නිර්භීතභාවය, මුරණ්ඩුසහගතභාවය හා ඇප කැපවීම ඔහු කෙරෙන් මනා ලෙස ප්රදර්ශනය විය. ඒ අර්ථයෙන් ඔහු නිදහසින් පසු බලයට පැමිණි සියලුම රාජ්ය නායකයන් අතරින් වඩාත්ම බලවත් රාජ්ය නායකයා ලෙස සැලකිය හැකිය. එල්ටීටීඊය පරාජය කිරීම ඉතා වැදගත් ඉදිරි පියවරක් වුවද, ඒ මගින් පමණක් රටට සාර්ථක ඉදිරි ගමනක යෙදීමේ හැකියාව නොතිබුණි. ඒ සමග ඊළඟට රටේ ඉදිරි ගමනට බාධා කරන ලොකුම විලංගුව බවට පත්ව තිබූ දේශපාලන ක්රමයේ යහපත් වෙනසක් ඇති කිරීම ද අවශ්ය වී තිබුණි. යුද්ධයේ ජයග්රහණයෙන් ලැබිය යුතු ප්රතිඵල උපරිම කරගත හැකිවන්නට ඉඩ තිබුණේ එවිටය.
එහෙත් යුද්ධයේ ජයග්රහණය හා ඉන්පසු දේශපාලන ක්රමයේ වෙනසක් ඇතිකර ගැනීමේ අවශ්යතාව අතර පැවති අන්තර් සම්බන්ධය බලවත් ලෙස තේරුම් ගැනීමට මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයා සමත් වූ බවක් පෙනෙන්නට නැත. ඔහු ඉතාමත් දක්ෂ ලෙස එල්ටීටීඊ විරෝධී යුද්ධය කළමනාකරණය කළේය. යුද්ධයේ ඉදිරි ගමනට බාධා කරන දේශීය හා විදේශීය බලවේගයන්ට එරෙහිව දැඩි ලෙසත්, මුරණ්ඩුසහගත ලෙසත් සටන් කරන තැනක සිටියේය. එහෙත් යුද්ධයෙන් ලබන ජයග්රහණයත් සමග යුද්ධ කරන කාලයේ පවත්වාගෙන ගිය දැඩි බව අත්හරිමින් සියලුදෙනා සමග ලිහිල්ව හා මිත්රශීලීව ගනුදෙනු කරන තැනකට යායුතුව තිබුණි. එහෙත් මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයා ඒ දේ එසේ කිරීමට සමත් නොවීය. යුද්ධය අවසන් බවත් ඒ මගින් අත්පත් කරගත් නිදහස මහජනතාව භුක්ති විඳින බව මහජනතාව සේ ම ලෝකයට ද පෙනෙන්නට සැලැස්විය යුතුව තිබුණු අතර, සුපරීක්ෂාව අත්නොහැර මහජන ක්රියාකාරීත්වයට හා ආර්ථික ක්රියාකාරීත්වයට බාධා කරන ආරක්ෂක විධිවිධාන ලිහිල් කරන ප්රතිපත්තියකට යා යුතුව තිබුණි.
බටහිර ලෝකය සමග කරන රණ්ඩුවද අත්හරිමින් ඔවුන් සමග සුහදව ගනුදෙනු කරන තැනකට යායුතුව තිබුණි. එල්ටීටීඊ ප්රබල ආධාරකරුවන් හැර අවතැන් කඳවුරුවල සිටින සාමාන්ය ජනයා නිදහස් කළ යුතුව තිබුණේය. තිස්සනායගම් පිළිබඳ යථාර්ථය කුමක් වුවත් ඔහුට දීර්ඝකාලීන සිරදඬුවමක් පැනවීම නිසා රටට මුහුණ දෙන්නට සිදුවී තිබුණු අයහපත් හා අවාසිදායක තත්ත්වය සලකා හෝ ඔහු නිදහස් කළ යුතුව තිබුණේය. එක්සත් ජාතීන්ගේ සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ප්රඥප්තිය රටේ ස්වාධීනත්වය අහිමි කරන ප්රතිපත්තියක් ලෙස සලකා ක්රියාකිරීමද වැරදිය. එහෙත් මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයා කෙරෙහි පළවී ඇති මෙම සීමිතකම් ඔහුට ලැබෙන දේශපාලන වැදගත්කම මුළුමනින් අහෝසි නොකරන බව ද කිව යුතුය. මෙතෙක් බලයට පත් ජනාධිපතිවරුන් අතරින් රටේ පොදු ජනයාට වඩාත්ම අනුරූපී ජනාධිපතිවරයා ඔහුය. වැඩිම ජනතාවක් පෞද්ගලිකව දන්නා හඳුනන ජනාධිපතිවරයා ද ඔහුය.
ඔහු මහපොළොවේ පය ගසා ගෙන ලබාගත් අත්දැකීම්වලින් පදම් වූ නායකයෙකි. පොදු ජනයාගේ හදගැස්ම ඔහු හඳුනයි. ඔහුට අවශ්ය නම් දැනට පෙන්නුම් කර තිබෙන සීමිතකම් ජයගනිමින් දේශපාලන චිත්රය ඔහුගේ වාසියට සේම රටේ වාසියට හේතුවන ලෙස ආපසු හැරවිය හැකිය. ඒ සඳහා අවශ්ය නිර්භීත තීන්දු ගන්නා තැනකට යාහැකිය. දැන් පවත්නා දූෂිත දේශපාලන ක්රමය ඉවත් කොට යහපත් දේශපාලන ක්රමයක් ඇති කිරීම මගින් වේගවත් ඉදිරි ගමනක් සඳහා අවශ්ය වටාපිටාවක් ඇති කළ හැකිය. එවැනි විප්ලවකාරී වෙනසක් ඇති කළහැක්කේ එක්තරා ප්රමාණයකට හිතුවක්කාරීව ක්රියාකිරීමට හැකියාවක් ඇති නායකයකුට පමණය. ඔහුට එල්ටීටීඊ විරෝධී යුද්ධය ජයගත හැකිවූයේද ඒ නිසාය. මට මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයා කෙරෙහි විවේචනයක් ඇතිවා සේ ම බලාපොරොත්තුවක් ද පවතී. මා එහිදී යථාර්ථවාදී විය හැකිවා සේ ම සමහරවිට මනෝරාජික ද විය හැකිය.
දේශපාලන ක්රමයේ වෙනසක් සඳහා ප්රචණ්ඩ විප්ලවයක් කෙරෙහි විශ්වාසය නොතබන පුද්ගලයකු වශයෙන් විවේචනයක් මැද්දේ වුවත් මට අවසාන වශයෙන් විශ්වාසය තබන්නට සිදුවී තිබෙන්නේ ද සාම්ප්රදායික නායකයන් කෙරෙහිය. වෙනස්කම් ඇති කිරීමට බලය ඇත්තේ ඔවුන්ටය. නීති සම්පාදනය කිරීමේ බලය ඇත්තේට ඔවුන්ටය. බෙදුම්වාදී ත්රස්තවාදය පරාජය කිරීමෙන් ලැබී ඇති වාසිදායක තත්ත්වය ප්රයෝජනයට ගනිමින් එම යුද්ධයෙන් ලැබූ ජයග්රහණයෙන් රටට ලැබිය යුතු ප්රතිඵල උපරිම කරගැනීම සඳහා විරුද්ධ පක්ෂ ව්යාපාරවල ද සහාය ලබාගනිමින් ඉතිරි වී තිබෙන ඊළඟ ලොකු වැඩේද සාර්ථක ලෙස සම්පූර්ණ කිරීමට ඔහුට හැකිවේ නම් මහින්ද රාජපක්ෂ යන නාමය ඉතිහාසයට එකතු වනු ඇත්තේ ශ්රී ලංකාවේ අසාර්ථක ගමන් මග වෙනස් කළ පෙරළිකාර නායකයා වශයෙනි. එසේ කිරීමේ හැකියාව ලැබේවායි කියා මා ප්රාර්ථනා කරනවා මිස ඒ හැකියාව ඔහුට නොලැබේවා කිය ප්රාර්ථනා කිරීමේ තේරුමක් තිබේද? මෙවැනි විස්තරාත්මක කරුණු පැහැදිලි කිරීමක් කිරීමට සුදුසු නිමිත්තක් ලබාදීම ගැන නිර්මාල් ද සොයිසාට මගේ ස්තුතිය හිමිවිය යුතුය.